(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 130

॥ శ్రీః ॥
7.130. అధ్యాయః 130
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
ద్రోణదుర్యోధనసంవాదో దుర్యోధనయుద్ధం చ॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-130-0x(4594)(50386)
తస్మిన్విలులితే సైన్యే సైంధవాయార్జునే గతే।
సాత్వతే భీమసేనే చ పుత్రస్తే ద్రోణమభ్యయాత్।
త్వరన్నేకరథేనైవ బహు కృత్యం విచింతయన్॥ 7-130-1(50387)
స రథస్తవ పుత్రస్య త్వరయా పరయా యుతః।
తూర్ణమభ్యద్రవద్ద్రోణం మనోమారుతవేగవాన్॥ 7-130-2(50388)
`ఇహ దృష్ట ఇతో నష్టః సరథః ప్రాద్రవన్నృపః।
ముహూర్తాదివ పుత్రస్తే ద్రోణమాసాద్య మారిష'।
ససంభ్రమామిదం వాక్యమబ్రవీత్కురనందనః॥ 7-130-3(50389)
అర్జునో భీమసేనశ్చ సాత్యకిశ్చాపరాజితః।
విజిత్య సర్వసైన్యాని సుమహాంతి మహారథాః॥ 7-130-4(50390)
సంప్రాప్తాః సింధురాజస్య సమీపమనివారితాః।
వ్యాయచ్ఛంతి చ తత్రాపి సర్వ ఏవాపరాజితాః॥ 7-130-5(50391)
యది తావద్రణే పార్థో వ్యతిక్రాంతో మహారథః।
కథం సాత్యకిభీమాభ్యాం వ్యతిక్రాంతోఽసి మానద॥ 7-130-6(50392)
ఆశ్చర్యభూతో లోకేఽస్మిన్సముద్రస్యేవ శోషణం।
నిర్జయస్తవ విప్రాగ్ర్య సాత్వతేనార్జునేన చ।
తథైవ భీమసేనేన లోకః సంవదతే భృశం॥ 7-130-7(50393)
కథం ద్రోణో జితః సంఖ్యే ధనుర్వేదస్య పారగః।
ఇత్యేవం బ్రువతే యోధా అశ్రద్ధేయమిదం తవ॥ 7-130-8(50394)
నాశ ఏవ తు మే నూనం మందభాగ్యస్య సంయుగే।
యత్ర త్వాం పురుషవ్యాఘ్రం వ్యతిక్రాంతాస్త్రయో రథాః॥ 7-130-9(50395)
ద్రోణ ఉవాచ। 7-130-10x(4595)
ఏవం గతే తు కృత్యేఽస్మిన్బ్రూహి యత్తే వివక్షితం।
యద్గతం గతమేవేదం శేషం చింతయ మానద॥ 7-130-10(50396)
దుర్యోధన ఉవాచ। 7-130-11x(4596)
యత్కృత్యం సింధురాజస్య ప్రాప్తకాలమనంతరం।
తత్సంవిధీయతాం క్షిప్రం సాధు సంచింత్య నో ద్విజ॥ 7-130-11(50397)
ద్రోణ ఉవాచ। 7-130-12x(4597)
చింత్యం బహువిధం తాత యత్కృత్యం తచ్ఛృణుష్వ మే।
త్రయో హి సమతిక్రాంతాః పాండవానాం మహారథాః॥ 7-130-12(50398)
యావత్తేషాం భయం పశ్చాత్తావదేషాం పురఃసరం।
తద్గరీయస్తరం మన్యే యత్ర కృష్ణధనంజయౌ॥ 7-130-13(50399)
సా పురస్తాచ్చ పశ్చాచ్చ గృహీతా భారతీ చమూః।
తత్ర కృత్యమహం మన్యే సైంధవస్యాభిరక్షణం॥ 7-130-14(50400)
స నో రక్ష్యతమస్తాత క్రుద్ధాద్భీతో ధనంజయాత్।
గతౌ చ సైంధవం భీమౌ యుయుధానవృకోదరౌ॥ 7-130-15(50401)
సంప్రాప్తం తదిదం ద్యూతం యత్తచ్ఛకునిబుద్ధిజం।
న సభాయాం జయో వృత్తో నాపి తత్ర పరాజయః।
ఇహ నో గ్లహమానానామద్య తావజ్జయాజయౌ॥ 7-130-16(50402)
యాన్స్మ తాన్గ్లహతే ఘోరాంఛకునిః కురుసంసది।
అక్షాన్స మన్యమానః ప్రాక్శరాస్తే హి దురాసదాః॥ 7-130-17(50403)
యత్ర తే బహవస్తాత కౌరవేయా వ్యవస్థితాః।
సేన్నాం దురోదరం విద్ధి శరానక్షాన్విశాంపతే।
గ్లహం చ సైంధవం రాజంస్తత్ర ద్యూతస్య నిశ్చయః॥ 7-130-18(50404)
సైంధవే తు మహద్ద్యూంత సమాసక్తం పరైః సహ।
అత్ర తే ధ్రువమాయత్తో జయో వాఽజయ ఏవ వా॥ 7-130-19(50405)
అత్ర సర్వే మహారాజ త్యక్త్వా జీవితమాత్మనః।
సైంధవస్య రణే రక్షాం విధివత్కర్తుమర్హథ।
తత్ర నో గ్లహమానానాం ధ్రువౌ జయపరాజయౌ॥ 7-130-20(50406)
యత్ర తే పరమేష్వాసా యత్తా రక్షంతి సైంధవం।
తత్ర గచ్ఛ స్వయం శీఘ్రం తాంశ్చ రక్షస్వ రక్షిణః॥ 7-130-21(50407)
ఇహైవ త్వహమాసిష్యే ప్రేషయిష్యామి చాపరాన్।
నిరోత్స్యామి చ పాంచాలాన్సహితాన్పాండుసృంజయైః॥ 7-130-22(50408)
సంజయ ఉవాచ। 7-130-23x(4598)
తతో దుర్యోధనోఽగచ్ఛత్తూర్ణమాచార్యశాసనాత్।
ఉద్యంయాత్మానముగ్రాయ కర్మణే స పదానుగః॥ 7-130-23(50409)
చక్రరక్షౌ తు పాంచాల్యౌ యుధామన్యూత్తమౌజసౌ।
బాహ్యేన సేనామభ్యేత్య జగ్మతుః సవ్యసాచినం॥ 7-130-24(50410)
యౌ తు పూర్వం మహారాజ వారితౌ కృతవర్మణా।
ప్రవిష్టే త్వర్జునే రాజంస్తవ సైన్యం యుయుత్సయా॥ 7-130-25(50411)
పార్శ్వే భిత్త్వా చమూం వీరౌ ప్రవిష్టౌ తవ వాహినీం।
పార్శ్వేన సైన్యమాయాంతౌ కురురాజో దదర్శ హ॥ 7-130-26(50412)
తాభ్యాం దుర్యోధనః సార్ధమకరోత్సంఖ్యముత్తమం।
త్వరితస్త్వరమాణాభ్యాం భ్రాతృభ్యాం భారతో బలీ॥ 7-130-27(50413)
తావేనమభ్యద్రవతాముభావుద్యతకార్ముకౌ।
మహారథసమాఖ్యాతౌ క్షత్రియప్రవరౌ యుధి॥ 7-130-28(50414)
తమవిధ్యద్యుధామన్యుస్త్రింశతా కంకపత్రిభిః।
వింశత్యా సారథిం చాస్య చతుర్భిశ్చతురో హయాన్॥ 7-130-29(50415)
దుర్యోధనో యుధామన్యోర్ధ్వజమేకేషుణాఽచ్ఛినత్।
ఏకేన కార్ముకం చాస్య చకర్త తనయస్తవ॥ 7-130-30(50416)
సారథిం చాస్య భల్లేన రథనీడాదపాహరత్।
తతోఽవిధ్యచ్ఛరైస్తీక్ష్ణైశ్చతుర్భిశ్చతురో హయాన్॥ 7-130-31(50417)
యుధామన్యుశ్చ సంక్రుద్ధః సరాంస్త్రింశతమాహవే।
వ్యసృజత్తవ పుత్రస్య త్వరమాణః స్తనాంతరే॥ 7-130-32(50418)
తథోత్తమౌజాః సంక్రుద్ధః శరైర్హేమవిభూషితైః।
అవిధ్యత్సారథిం చాస్య ప్రాహిణోద్యమసాదనం॥ 7-130-33(50419)
దుర్యోధనోఽపి రాజేంద్ర పాంచాల్యస్యౌత్తమౌజసః।
జఘాన చతురోఽస్యాశ్చానుభౌ తౌ పార్ష్ణిసారథీ॥ 7-130-34(50420)
ఉత్తమౌజా హతాశ్వస్తు హతసూతశ్చ సంయుగే।
ఆరురోహ రథం భ్రాతుర్యుధామన్యోరభిత్వరన్॥ 7-130-35(50421)
స రథం ప్రాప్య తం భ్రాతుర్దుర్యోధనహయాఞ్శరైః।
బహుభిస్తాడయామాస తే హతాః ప్రాపతన్భువి॥ 7-130-36(50422)
హయేషు పతితేష్వస్య చిచ్ఛేద పరమేషుణా।
యుధామన్యుర్ధనుః శీఘ్రం శరావాపం చ సంయుగే।
`అవిధ్యత్సారథిం చాస్య ప్రాహిణోద్యమసాదనం'॥ 7-130-37(50423)
హతాశ్వసూతాత్సరథాదవతీర్య నరాధిపః।
గదామాదాయ తే పుత్రః పాంచల్యావభ్యధావత॥ 7-130-38(50424)
తమాపతంతం సంప్రేక్ష్య క్రుద్ధం కురుపతిం తదా।
అవప్లుతౌ రథోపస్థాద్యుధామన్యూత్తమౌజసౌ॥ 7-130-39(50425)
తతః స హేమచిత్రం తం గదయా స్యందనం గతీ।
సంక్రుద్ధః పోథయామాస సాశ్వసూతధ్వజం నృప॥ 7-130-40(50426)
`ఏతదీదృశకం పుత్రస్తవాకార్షీజ్జనాధిప।
గదయా గదినాం శ్రేష్ఠః సర్వలోకమహారథః'॥ 7-130-41(50427)
భంక్త్వా రథం స పుత్రస్తే హతాశ్వో హతసారథిః।
మద్రరాజరథం తూర్ణమారురోహ పరంతపః॥ 7-130-42(50428)
పాంచాలానాం తతో ముఖ్యౌ రాజపుత్రౌ మహారథౌ।
రథావన్యౌ సమారుహ్య బీభత్సుమభిజగ్ముతః॥ ॥ 7-130-43(50429)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదివసయుద్ధే త్రింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 130 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-130-17 తాన్ప్రసిద్ధాన్ యానక్షాన్। అక్షాన్ మన్యమానః ప్రాగ్ గ్లహతేస్మ ఇత్యన్వయః॥
5-130-18 యత్ర సభాయామ। దూరోదరం ద్యూతకారిణం॥
5-130-20 జయపరాజయౌ జయః పరాజయో వేత్యర్థః॥
5-130-130 త్రింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.